آسمان در قاب

مرگ باغ

شهادت همه گل های باغ را ديدم

به شام حادثه مرگ چراغ را ديدم

به حرمت همهء لاله های سرخ، قسم

درون سينهء آيينه داغ را ديدم

حديث رستم ناكام را به دل خواندم

به روی نعش عقابی كلاغ را ديدم

شبی كتاب سحر را ورق ورق كردم

اميد گم شدهء بی سراغ را ديدم

هميشه حوصلهء سبز باد در گذر است

ميان سينه دل بی دماغ را ديدم

دگر چه گويم ازين سنگ و اين شكسته بلور

سخن تمام كه من مرگ باغ را ديدم ...

 از مجموعهء آوار آيينه ۱۳۷۶.۷.۱۰

 زندگی...

ای دل گرفته از زشت و خوب زندگی

آتشی به پا کن از برگ و چوب زندگی

تک درخت روح من، مثل یک ستاره مرد

در شب لجاجت  دارکوب  زندگی

ای شکوه آفتاب، در تمام عمر من

یا طلوع مرگ بود یا غروب زندگی

می چکد ستاره از خشم آخرین شب

یک تلاطم غریب از رسوب زندگی

کوله بار چشم من، یک سبد ستاره بود

رفتم از شمال درد ، تا جنوب زندگی...

زمستان۷۷

کهن ديارا، ديار يارا٬ دل از تو کندم ولی ندانم

که گر گريزم٬ کجا گريزم٬وگر بمانم کجابمانم

نادر نادرپور

                                                    جنازهء گل 

                 غزال تقدير٬ به بند و زنجير٬ نمی خرامد ٬ به سمت فردا

                 نمی درخشد٬ حضور ماهی٬ به دشت غربت٬ به شام يلدا

                 درخت ها را ثمر نمانده ٬  خيال ياری  ٬   به سر نمانده

                 ز مهربانی٬ اثر نمانده٬ به رنگ ماندن ٬ نمانده معنا

                درين سياهی ٬ نه روی ماهی٬ نه آشنايی ٬ به قعر چاهی

                جز از نوايی ز بينوايی  ٬  چه می تواند دگر  زليخا

                 جنازهء گل٬ به دوش بلبل٬ نمانده ديگر٬ به من تحمل

                 خزان جانی٬ به نا جوانی٬ لگد نمايد ٬ شکوفه ها را

                   به دست لاله٬ پيالهء خون٬ به چشم نرگس٬ نمانده افسون

                   به دشت غربت فغان مجنون ٬ به کوه ماتم ٬ سکوت ليلا

                   به شاخ و برگ درخت خورشيد٬ جز از سياهی نمی توان ديد

                   نشسته بر جان ٬ غبار ترديد٬ نمانده در دل ٬  اميد فردا

به تشنه کامی ٬ اسير دردم.  درين بهاران٬ خزان زردم.

الا مسافر ٬ کجا روانی؟ نمانده راهی ٬ به سمت دريا...

تابستان ۷۹

القصه...

خرماطلبند و هم خدا می خواهند

هم رزق شه و نان گدا می خواهند

القصه شبانان شما  ای  مردم

يک تاج به سر، يکی به پا می خواهند...

۲.۹.۱۳۷۴

سلام!

این هم از دشواریها و طاعون مزاجی های زندگیست که آدم را آنقدر گرفتار می کند که نه  مجالی برای شعر و قلم می ماند و نه وقتی برای "زندگی"! گاه لبهء تیز بی رحمی و خشم این هیولای لبخند کش، تارمصاحبت با دوستان و همدلان را می برد و گاهی خشم ناخود آگاهش پود دل و دماغ و حوصله را!

برای امروز دو شعر "سپید" از ذوق ناتوان "سیاهم" تقدیم شما.

کاوه

ای آهنگر بیمار،

کاوه!

سلامت تو بسته به آن است

که بر کف

مغز ضحاک داشته باشی

و در آستین

مار!

حقیقت این است

آری ،

حقیقت این است...

زمان

عقربه های ساعت

نیشم می زنند

و شب

در تاریکی می سوزد.

زخم هستی

در من

جاری

است...

از همهء دوستان عزیز که به این کلبه سر می زنند کمال امتنان و سپاس را دارم. ببخشایید برمن که در روزهای اخیر یا گرفتار درس و امتحان بودم و یا سرگردان و مسافر. اگر راستش را بپرسید همین حالا هم با شتاب این چند سطر را می نویسم.

سحر۲


سحر زاده شد پیش چشمان من
و گل کرد بستان ایمان من

پر از شوق پرواز گردیده ام
من آغاز آیینه را دیده ام

چه زیبا زمین آسمانی شده
و گلهای دل ارغوانی شده

هم آغوش خورشید و شبنم شدم
از اندوه آیینه ها کم شدم

سحر واژهء ابتدای من است
قیامتگر چشمهای من است

بده جانمازی که پرپر منم
خدا را بگویید محشر منم...




سحر پیش چشمان من جان سپرد
وگل در نبود من ایمان سپرد

کسی پشت پا زد به سجاده ام
و من مثل برگی که افتاده ام

رهایم درافسانهء گردباد
و آواره هستم به چاه شغاد

من آهم من اندوه آیینه ام
من آغاز سهراب و تهمینه ام

بده نوشداروی درد مرا
نگه کن دل رهنورد مرا

ببین کوه تصویر آیینه است
دلم عاشق سرخ و سبزینه است...


کابل-۳بامداد ۱۰/۶/۱۳۷۵

سحر(1)


نگاهم کن ای معنی آفتاب
ولب تشنه تر کن مرا با شراب!

ببین، بی سحر چشم های مرا
ببین، کهکشان صدای مرا

بیا گریه تا صبح روشن کنیم
سحر را بدوزیم و بر تن کنیم

بفهمیم آیینه و نور را
درختان درماندهء دور را

درآواز شبنم، شناور شویم
درآغاز پرواز، پرپر شویم

رویم آن طرفها که آبی تراست
سحردر نبود تو خاکستراست

بیا با من از عشق بالا رویم
به آنجا که هستیم، آنجا رویم

به جایی که خورشید پر می زند
به آنجا که مهتاب در میزند

ببین پشت در اوج پرواز را
نگه کن شب و شوق پرواز را

بیا پشتِ امروزِ شب، خم شویم
ز جنت گریزیم و آدم شویم

من و تو بزرگیم، آلاله ایم
من و تو دو قلبیم و یک ناله ایم

نگاه تو آیینه دار من است
و چشمان تو، نوبهار من است...



ببین کودکان شب و بیشه را
ببین قحطی نور و اندیشه را

درینجا به جز مرگ آیینه نیست
و رستم دراندوه تهمینه نیست

درینجا شقایق تلف می شود
و گلبرگ شبنم علف می شود

همه پشت پا می زنند آب را
و باور ندارند مهتاب را

چکاوک اسیر است در دست باد
و دلها ندارند اصلاًً سواد


بیا باور عشق در دست ماست
بلندای این زندگی پست ماست ...


ساعت۱ بامداد. کابل ۱۳۷۵.۶.۱۰

(۱)

چه صبح جانفزايي
-روز مرگ خويش را گويم –
در آنروز آفتاب از چار سوي قبله مي تابد.
در آنروز آسمان در چشمهاي كودكي لبخند مي كارد
در آنروز آتشي اما:
خموشي مي گزيند در دلي تاريك.
در آنروز
آه اي بودن
مرا بگريز!

خداحافظ!
سلام اي مرگ
اي آزادي مطلق!
من اينك در تو خود را باز مي بينم
مبارك باد ميلاد پرستويي كه مي ميرد!
سلام اي مرگ،
اي بودن!
مبارك باد مرگ چشمه در اعماق قلب آبي دريا …


(۲)

چه صبح جانفزايي
-روز مرگ خويش را گويم-
سبك بر شانه هاي باد مي چرخم
چه انبوه غريبي
ازدحام سادهء اشباح!
كساني اشك مي ريزند!
كساني شاخهء افسوس در دست از
كلام ساده گون مهرباني سخت مي شرمند
كساني يادشان مي آيد از روزي كه مي گفتم:
صنوبر واژهء عشق است
كبوتر روح آزاديست
و تنها با شقايق مي توان در مشرق آيينه ها گل كرد.
كساني نيز
برايم شعر مي خوانند …

من اما چشمهايم در ميان خلق
به دنبال نگاه آشناي فصل دلتنگي
كجايي اي هميشه دور از من
اي صنوبر زاده
اي پرواز ؟!
شقايق پيشهء تنها؟!
به يادت هست گفتم روز مرگم نيز تنهايم؟!
به يادت هست گفتم برگ هاي هر درختي روزهاي عمر يك مردند.
نگفتم، چشمه روح عاشق درياست؟
نگفتم، حرمت برگ درختان را نگه داريد؟
نگفتم آب؛
ايمان است
مسافر؛
رود
و دريا واژهء عشق است؟
و نبض شاعري در متن يك آيينه خواهد مرد؟
كجايي تو ؟!!...

و اينك اينچنين تنها
و آرام از فراز دستها بر خاك مي افتم
چه سان آسان
خداحافظ …

...غروب آهسته مي آيد
و نم نم نم نمك باران
تمام دشت را آيينه مي بندد
نه آهنگي،
صدايي
هيچ چيزي درين دنيا به يادم نيست
به جز شعر بلند عاشقي با تو!


(۳)

صداي گام هايت در سكوت قبرها مي پيچد آهسته
صداي گام هايت مي رسد از دور،
تو مي آيي!
قدم آهسته تر بردار
مبادا زير پايت نرگسي اندوهگين گردد!
مبادا زير پايت لانهء موري چنان گردد
كه قلبم سالهاي دور!
قدم آهسته تر بگذار
كه صدها شاعر تنها
در اينجا، زير اين پاها
به راهي دور مي بينند
به راه انتظاري دور…

تو اينك در كنارم ايستاده
به دستت دسته اي گل
شاخه اي افسوس مي بينم!
ستاره
دل
اميد
آيينه
مشتي خاك
و شبنم
اشك
دريا …
برايم اشك مي ريزي ؟!
برايم از دو چشم نازنينت اشك مي ريزي؟!
بگو بر آخرين برگ درخت خانه قلبت
كدامين شعر از اندوه من نقش است
بگو ديشب چرا تا صبح خواب چشمه و آيينه مي ديدي
بگو ديشب
چرا حتي نفهميدي؛
سحر يعني اميد زندگي در شب!
بگو ديشب چرا تا صبح
دلت پرزد
و هردم فكر مي كردي كبوتر مي پرد از بام روياهاي شيرينت!
برايم اشك مي ريزي؟!
برايم از دو چشم نازنينت اشك مي ريزي؟!
نه بس كن:
آسمان ابريست
بارانيست
بگو احساس بودن زير باران را براي من
به يادت هست؟
كتاب شعر "حافظ" را برايم باز مي كردي
هميشه "يوسف گم گشته باز آيد به كنعان را"
برايم فال مي ديدي
"لسان الغيب" مي فهميد روزي باز مي گردي
"لسان الغيب" مي فهميد روزي بر مزار خاك يارت باز مي گردي!
نه ديگر غصه بي معناست
نه ديگر غم نخواهم خورد!
نگاهش كن !
هنوز از چشمهايش عشق مي ريزد
هنوز از گونه هايش مژدهء يك روز باراني
نه بس كن،
گريه را بس كن !

-من اما سوختم در دوزخ اندوه خود يك عمر
به هر سويي كه مي رفتم
نگاه آشنايي دستهايم را صدا مي كرد
دلم از چشمه پر مي شد
به هر سويي كه مي رفتم
تو را مي يافتم در خود
"درخت " و "جنگل" و "دريا" به يادت هست؟!
سه واژه در درون هستي ام فريادها مي كرد
خدايم
روح جنگل بود
خدايم
شعر ماهي ها
خدايم
شاخ و برگ تك درخت عشق در دنيا
به هر برگ درختي
نام زيباي تو روشن بود
و هر ماهي
به درياي بزرگ زندگي
تصوير زيباي تو بر تن داشت
و در انبوه جنگل
وهم چشمانت غزل مي خواند
چه مي كردي كه اينسان وهم چشمانت غزل مي خواند؟!!
برو ، برگرد!
برو با خود ببر اندوه مردي را كه مي دانست مي ميرد!
برو ، برگرد!
غروب آيينه را بردار
بگو خورشيد يعني آخرين فرزند تنهايي
برو ، برگرد!
به ماهي ها سلامم را بگو
به گلدان آب ده
و حس نازك آيينه را درياب …


(۴)

تو اما
در كنارم ايستاده
دستهء گل را به دست باد خواهي داد
و با چادرنماز سال هاي عاشقي – ايمان
به سوي قبله خواهي رفت
و دستت در بلوغ دستهايم باز خواهد شد
مبارك باد مرگ چشمه در اعماق قلب آبي دريا …

دو همدم در سكوت دشت مي خوانند:
صنوبر واژهء عشق است
كبوتر روح آزاديست
و تنها با شقايق مي توان در مشرق آيينه ها گل كرد.
مبارك باد ميلاد پرستويي كه مي ميرد …

سلام! این روزها تمام زندگی ام با محاسبه ، ریاضیات و فرمول های اقتصادی گره خورده. فصل امتحانات است و دانشجو بودن یعنی غرق بودن! هوای این دیار هم در روزهای اخیر بوی زمستان می دهد. هوا بس ناجوانمردانه سرداست...
ازاینکه کمتر میتوانم به وبلاگکده هایتان سر بزنم مرا ببخشید. این هم یک شعر که کم و بیش بوی برف و درخت و اندوه میدهد.

برف


دانه هاي بيشمار برف
كودكان در هوا معلقي
به سمت مطلق گريستن.

دانه هاي بيشمار برف !
پاكت سفيد نامهء خدا
-براي من-
در كجاي دستهايتان
نهفته است؟!

دانه هاي بيشمار برف
از فراز آسمان
رو به سوي كشورم نظر كنيد
-كشور درختهاي بي كفن-
متن نامهء خدا براي من
در آن
شكفته است...

آسمان، دريا


شايد آنروز روز باراني
مادرم خواب چشمه را ميديد
ابر ارديبهشت گل ميكرد
آسمان قطره - قطره ميباريد

شايد آنروز روز دريا بود
كودكي آب را صدا ميكرد
مادري كوزهء اميدش را
لب درياچه اي رها ميكرد

شايد آنروز روز صحرا بود
پدرم عاشقانه ميخنديد
حيف، طوفان رسيد و عصيانش
اسب خوشبختي مرا دزديد

دست بي مهر زندگي آنروز
دست من را گرفت و با خود برد
گرگ بدطينت سياهي شب
بامداد آمد و سحر را خورد

بعد از آن مادرم به من فهماند
زندگي كوچ يك كبوتر نيست
زندگي وسعت شقايق هاست
هيچ كس با خدا برابر نيست

مادرم گفت : آسمان، دريا
اين الفباي زندگاني ماست
آسمان، پاك – آسمان، آبي
شعر دريا غرور ماهي هاست

مادرم گفت، آسمان يعني:
عشق، آيينه، صبحدم، توحيد
با طلوع نماز ما هر روز
مثل گل سبز ميشود خورشيد

مادرم گفت؛ آسمان يعني:
با خدا هر چه سخت آسان است
زندگي بي اميد بي معناست
نا اميدي شعار شيطان است

مادرم باز کرد پنجره را
گفت باید درخت ها را دید
وبه هر برگ آن نمازی خواند
روی هر شاخه اش خدارادید...



مادرم باز گفت: فرزندم
حرف دوم غرور ماهي هاست
گفتم از آسمان و خوبي او
بعد ازين درس، درس ما درياست

مادرم گفت: نام دريا را
ماهيان بزرگ مي فهمند
نام دريا، هميشه شيرين است
مثل يك قند، مثل يك لبخند

مادرم گفت ياد تو باشد
ما همه ماهيان دريا ييم
ما همه ماهيان يك وطنيم
عاشق نام آرياناييم

مادرم گفت ياد تو نرود
آريانا غرور ملت ماست
تا وطن هست زندگي سبز است
چون وطن نيست خاك بر سرماست

خاك پائيزي ديارت را
آب ده، سبز كن، بهاري كن
مثل پامير، مثل هندوكش
از هريرود پاسداري كن...


حرف اول خدا، سپس ميهن
مادرم گفت: آسمان، دريا
بعد از آنروز خوب فهميدم
من الفباي زندگاني را …

یک خواهش:
دوستان عزیز لطفا در صورت نا خوانا بودن بعضی از حروف به وِیژه "ی" چسپان یا "ی" میانه در این مطلب و دو شعر زیر مرا مطلع فرمایید. به نظر می رسد این صفحه به دلایلی - یا مشکل کامپیوتر یا شاید تایپ نفهمی من ! – خوانایی لازم را ندارد. متشکرم.








كابل (1)


حس ميكنم غريب ترين كودك جهان
با چشمهاي پر از اشك
از من سوال ميكند آيا
در كوچه هاي يخ زدهء كابل
ديگر بهار زنده نخواهد شد؟




كابل (2)

اين كودك يتيم
كاينك كنار جاده
بر دستهاي رهگذران ديده دوخته
تنها به يك سوال ميانديشد:
يك توته نان به چند شكم گريه؟!

امسال هشتصد و بیستمین سال تولد خورشید حقیقت و قلهء عشق و عرفان و معرفت مولانا جلال الدین محمد بلخی است. شوریده سر بی کرانه ای که بعد از گذشت قرن ها هنوز نوای نی معرفتش در همهء هستی از آسیای میانه در شمال تا شبه جزیرهء عربستان در جنوب، از اندونیزیا در خاور تا آفریقای شمالی در باختر دامن می گستراند و تشنه کامان عشق و معرفت را معجزه آسا سیراب می نماید.
بگذارید این کوتاه گفتار را با بند شعری از "جبران خلیل جبران" مسیحی لبنانی آغاز کنیم:
"تا چشمه های درون روان آدمی از درد مالامال نگردد هرگز شادی از آن فوران نمی کند."
آری، انسان هر چه بزرگتر باشد، درد مند تر است. هر چه بزرگتر باشد، تنها تر است. تنهاترین موجود هستی ، انسان بزرگ است و تنها نقطهء اوج این بزرگی است که از موجودی دو پا، بی کرانه ای با عظمت می سازد. و این همان نقطهء پیوند "عشق"و "آدمی" است...
زندگی مولانای بزرگ بلخ ، راه "شدن" و "بودن" را به ما نشان می دهد. عشق، این اکسیر جان آدمی در همهء دقایق زندگی " جلال الدین محمد" طغیان داشته است : محبت قلبی جلال الدین ده ساله به "گوهر خاتون" خرد سال شاید نقطهء آغاز این تلاطم درون ساز بوده که بعدها با پیوند های عارفانهء این بلخی شوریده سر با "سید برهان الدین محقق ترمزی" ، "شمس تبریزی" ، "صلاح الدین زرکوب " ، " حسام الدین" و دیگران به کمال رسیده است. اما نکتهء مهم تر اینکه بعد از خواندن و آگاهی از این حالت های عاشقانه و آتشین مولانا به یکباره ، به حقیقتی بزرگ میرسیم و تمامی این پیوند ها به شمول پیوند جاودانه ء مولانا با "شمس" رنگ بی رنگی به خود می گیرند و حقیقت هستی مولانا که همان عشق به آدمی ست را بر ملا می سازند...




بیدل به سجود بندگی توام باش
تابار نفس به دوش داری خم باش
زین کارگه عجز که در طینت ماست
الله نمی توان شدن ، آدم باش

...داستان زندگی مولانای بلخ، داستان حرکت به سوی انسان شدن است. اما "سجود بندگی " او هرگز مقارن و موافق با نیاز والتماس "تکلیف گرایانه" و "عجز مآبانه " نیست.( از همین جاست که بعد اصلی شخصیت مولانا که از او مولانا جلال الدین محمد بلخی را ساخته است ، هویدا می شود.) مولانا رسیدن به مقام و منزلت واقعی انسان را تا نزدیک ترین نقطهء پیوند خدا و آدمی بالا می برد. خدا را در دریک قدمی و حتی نزدیک تر از رگ گردن به انسان خاطر نشان می کند و این مسیر دشوار را با تعبیر "پله پله تا ملاقات خدا" تفسیر می کند. از درد فراق می نالد واز اعماق هستی خود فریاد می زند: " " بس است این عبارت ها ، خیال ها ، این مجاز ها. سوختن می خواهم، سوختن، سوختن."
پس رسیدن به قله های حقیقت انسان به همان اندازه که مشکل به نظر می رسد ممکن است و این همان تعبیری است که شیخ اجل از منزلت و مقام آدمی دارد:
رسد آدمی به جایی که به جز خدا نبیند
بنگر که تا چه حد است مکان آدمیت...




روزی تو مرا بینی ، میخانه برافتاده
دستار گرو کرده، بیزار زسجاده

شرک کوشش نا خودآگاه آدمی برای پیوند وپرستش است و گام اول در رسیدن به توحید. توحید ایمان به عشق خداییست .خدا یگانگی عشق است. و آنچه انسان و هستی و زمین وزمان و اعصارو بهشت و دوزخ و گناه و ثواب و همه و همه و همه و همه را به هم می پیونداند رنگ عاشقانهء ایمان است. انسان در تلاشی ناخوداگاه و برای ارضاء آن نیاز درونی و رسیدن به اتکایی روانی همیشه به دنبال معجزه می گردد. انسان در ذات خود بت تراش است. به یاد بیاوریم چگونه از شاهزادهء زاهد خدا ساخت و آن بودای صمیمی شاعر پرهیزگارعاشق را بر اریکهء خدایی نشاند....مولانای بزرگ همواره از ذهنیت نادرست و خرافاتی مردم نسبت به خود می هراسید و حتی به مبارزه با آن می پرداخت .و با آنکه آن ستارهء درخشان عشق مخالف سرسخت هر گونه آیین پرستی خشک بود و خود را متعلق به هیچ محدودیتی نمی دانست دیدیم چگونه بعد از مرگش طریقهء" مولویه" رابه نام و یاد او بنیان نهادند!





در هر فلکی مردمکی می بینم
هر مردمکی را فلکی می بینم
احوال اگر یکی، دو می بینی تو
بر عکس تو من دو را یکی می بینم

شناخت دقیق مولانای بزرگ کمک شایانی ست به انسان گم شدهء امروز و مرهم زخم های جانسوز انسان تنهای معاصر است. در یک کلام مولانا فرمول زندگی را به ما می دهد تا ما چگونه بتوانیم از عهدهء فهم و به کار گیری آن به در آییم.

دیده شود حال من ار چشم شود گوش شما.

آخرین غزل

گرگ و میش فاجعه


دریا چکید مثل یکی قطره ، از چشم های دختر اندوهم
اینک منم سراب پر از ماهی ، اینک تویی و بستر اندوهم


یادت می آید آن شب پر غصه، گفتم بیا به مزرعه برگردیم
در ساقه های زرد زمان بگذار، آیینه ای برابر اندوهم؟


یادت می آید آن شب پر غصه ، از گرگ و میش فاجعه ترسیدم
خورشید چشم های فروزانت ، گل کرد در سراسر اندوهم ؟


ای مهر جاودانهء قلب من ! ای شعر ناب فصل شکیبایی!
این باغ های سرخ دروغینند ، برگرد رو به خاور اندوهم




نمرود آفتابی چشمش را ، از من دریغ می کند ابراهیم
بت های عشق فصل تمنا را، خواهد شکست آذر اندوهم...